Welke vergunningen je nodig hebt voor een horecazaak
Een pand gevonden voor je restaurant of café? Welke vergunningen je nodig hebt, hangt af van je gemeente en van wat je wilt aanbieden. Begin met de locatie en breng daarna per activiteit in kaart wat je moet aanvragen.
Een horeca vergunning is niet altijd één document dat alles regelt. Voor een zaak waar gasten eten en drinken, kan een exploitatievergunning nodig zijn; alcohol schenken, een terras plaatsen of verbouwen kan om extra toestemming vragen. De gemeente stelt bovendien lokale voorwaarden. Controleer daarom eerst of je plannen op het gekozen adres passen en vraag de gemeente welke aanvragen voor jouw situatie gelden. Zo voorkom je dat je een pand huurt of inricht voordat duidelijk is wat er op die plek mag.
Welke toestemming past bij jouw plannen?
De naam ‘horecavergunning’ wordt vaak gebruikt voor toestemming om een horecabedrijf te exploiteren. In veel gemeenten is daarvoor een exploitatievergunning nodig, maar de voorwaarden verschillen per gemeente. Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland moet je zaak ook passen binnen het omgevingsplan en voldoen aan de plaatselijke regels voor openbare orde en veiligheid.
Schenk je alcohol voor consumptie in je zaak, dan heb je daarnaast een alcoholvergunning nodig. Een exploitatievergunning geeft op zichzelf geen toestemming om alcohol te schenken. Voor een terras kan een aparte vergunning, aanpassing van een bestaande vergunning of soms alleen een melding nodig zijn. Een verbouwing, vaste overkapping of ander bouwplan kan bovendien een omgevingsvergunning of melding vereisen. De uitkomst hangt af van de locatie en de precieze plannen.
Wie een restaurant of café wil starten, kan de vergunningen het beste meenemen in de bredere voorbereiding van de onderneming. Denk daarbij ook aan de locatie, inrichting en dagelijkse bedrijfsvoering. De pagina over een horecazaak starten behandelt die bredere stappen.
Wat bepaalt welke vergunningen je nodig hebt?
Begin met het adres en de activiteiten, niet alleen met de naam van het bedrijf. Controleer onder meer:
- Wat je verkoopt en serveert: eten, alcohol, afhaalmaaltijden of catering kunnen verschillende regels raken.
- Hoe gasten de zaak gebruiken: eten en drinken ter plaatse kan relevant zijn voor de exploitatievergunning.
- Of je alcohol schenkt: daarvoor is een afzonderlijke alcoholvergunning nodig. De gemeente beoordeelt de aanvraag; leidinggevenden moeten aan de toepasselijke eisen voor sociale hygiëne voldoen.
- Of je buitenruimte gebruikt: een terras heeft eigen gemeentelijke voorwaarden en kan gevolgen hebben voor bestaande vergunningen.
- Of je gaat bouwen of verbouwen: toets de plannen aan het omgevingsplan en gebruik de vergunningcheck van het Omgevingsloket.
- Welke lokale regels gelden: de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) kan bepalingen bevatten over bijvoorbeeld openbare orde, geluid en terrassen.
De landelijke informatie van Business.gov.nl over het starten van een restaurant, café of hotel maakt duidelijk dat vergunningen afhangen van de activiteiten en dat regels rond locatie, alcohol en terras afzonderlijk kunnen spelen. De gemeente is de aangewezen plek om te controleren hoe die regels op jouw adres worden toegepast.
Hoe pak je de aanvraag praktisch aan?
- Omschrijf je plannen precies. Noteer het type zaak, de openingstijden, of je alcohol wilt schenken, of er een terras komt en welke bouw- of inrichtingswerkzaamheden je overweegt.
- Controleer de locatie. Bekijk in het Omgevingsloket het omgevingsplan en doe de vergunningcheck. Past de horecafunctie niet binnen de regels, vraag de gemeente dan welke mogelijkheden er zijn voordat je verplichtingen voor het pand aangaat.
- Vraag de gemeente welke aanvragen gelden. Informeer naar de exploitatievergunning, alcoholvergunning, terrasregels en eventuele lokale formulieren. Vraag ook naar de voorwaarden en leges; die kunnen per gemeente verschillen.
- Bereid de aanvragen per onderwerp voor. Verzamel de gevraagde gegevens voor de ondernemer, leidinggevenden, inrichting en activiteiten. Voor alcohol gelden specifieke eisen rond sociale hygiëne; voor verbouwing of brandveilig gebruik kan aanvullende informatie nodig zijn.
- Dien aanvragen en meldingen in via het juiste kanaal. De gemeente behandelt gemeentelijke vergunningen. Voor activiteiten rond de fysieke leefomgeving controleer je via het Omgevingsloket of een vergunning of melding nodig is.
Hoe controleer je of je aanvraag compleet is?
Vergelijk de gemeentelijke aanvraag met je uiteindelijke bedrijfsplan. Kloppen de naam van de onderneming, de ondernemingsvorm, het adres, de plattegrond, de openingstijden en de opgegeven leidinggevenden? Controleer ook of het terras, de alcoholverstrekking en eventuele verbouwingen zijn meegenomen. Een wijziging in de onderneming of plannen kan betekenen dat een vergunning moet worden aangepast of opnieuw aangevraagd.
Bewaar de aanvragen, besluiten en bijlagen bij elkaar en noteer welke voorwaarden aan de vergunningen zijn verbonden. Controleer vóór opening of je alle benodigde besluiten hebt ontvangen en of je aan de lokale voorwaarden voldoet. Verandert later je ondernemingsvorm, leidinggevende, terras of inrichting, vraag de gemeente dan of dat gevolgen heeft voor je bestaande toestemming. De regels verschillen per gemeente, dus een vergunning van een andere plaats is geen betrouwbare maatstaf voor jouw locatie.
Veelgestelde vragen
Kan ik een bestaande horecavergunning overnemen?
Ga er niet van uit dat een vergunning automatisch meegaat met de overname van een zaak. De voorwaarden kunnen afhangen van de nieuwe eigenaar, de ondernemingsvorm, leidinggevenden en de activiteiten. Vraag de gemeente daarom vóór de overdracht welke vergunningen opnieuw moeten worden aangevraagd of aangepast. Laat dit ook meewegen in afspraken over de koop of huur.
Heb ik een exploitatievergunning nodig als ik geen alcohol schenk?
Dat kan. De exploitatievergunning staat los van de alcoholvergunning en is in veel gemeenten vereist om een horecabedrijf te runnen. Of er een uitzondering geldt, verschilt lokaal en kan afhangen van het type zaak. Controleer de regels bij de gemeente waar je wilt openen; geen alcohol schenken betekent niet automatisch dat je geen vergunning nodig hebt.
Mag ik alvast open terwijl mijn aanvraag loopt?
Ga er niet vanuit dat je tijdens de behandeling al mag exploiteren. Of je mag starten, hangt af van de vereiste vergunningen en de regels van je gemeente. Vraag dit expliciet na voordat je gasten ontvangt, alcohol schenkt of een terras gebruikt. Controleer ook of er afzonderlijke meldingen of toestemmingen nodig zijn voor bijvoorbeeld brandveilig gebruik of werkzaamheden aan het pand.
In de rubriek Ondernemen in de horeca