Naar de inhoud

Laatst gepubliceerd op · 35 artikelen

Griekse desserts recepten voor sinaasappeltaart en loukoumades

Zin in een Grieks dessert, maar liever iets anders dan baklava? Met portokalopita en loukoumades maak je twee heel verschillende zoete klassiekers, met ingrediënten en stappen die je thuis kunt volgen.

Door Eleni Jansen · · 6 min leestijd

Stukiz op bord met filodeeg, sinaasappelzeste en sinaasappelpartje, licht glanzend van siroop

Een dessert kiezen voor een Griekse maaltijd hoeft niet te betekenen dat je weer dezelfde baklava op tafel zet. Portokalopita is een zachte sinaasappeltaart met verkruimeld filodeeg en siroop; loukoumades zijn kleine gefrituurde deegballetjes met honing. De ene maak je vooraf in een ovenschaal, de andere bak je vlak voor het serveren. Zo kun je kiezen op basis van je planning, je keuken en het aantal eters. Hieronder vind je twee uitgewerkte recepten, met aandacht voor de momenten waarop textuur en temperatuur het verschil maken.

Welk Grieks dessert past bij jouw planning?

Portokalopita is handig als je het dessert vooraf wilt maken: de taart bakt in één schaal en moet daarna rustig afkoelen en de siroop opnemen. Loukoumades vragen juist om aandacht op het laatste moment. Je maakt een gistbeslag, laat het rijzen en bakt kleine porties vlak voor het eten. Ze zijn allebei zoet en worden met siroop of honing geserveerd, maar de textuur is anders: zacht en sappig tegenover warm, luchtig en licht krokant.

De recepten hieronder zijn voor ongeveer 8 tot 10 stukken portokalopita en circa 25 tot 30 loukoumades, afhankelijk van hoe groot je ze schept. Wil je een complete maaltijd samenstellen, dan vind je ook ideeën bij Griekse gerechten voor thuis en bij vegetarische Griekse gerechten.

Portokalopita met sinaasappel en filodeeg

Portokalopita, letterlijk een Griekse sinaasappeltaart, krijgt zijn structuur van filodeeg dat in stukken door een beslag gaat. Het is dus geen stapeltaart zoals baklava. De Griekse kok Argiro Barbarigou beschrijft een versie met gedroogde filostroken, yoghurt en sinaasappelsiroop; ook haar aanwijzing om koude siroop over een hete taart te gieten, helpt bij een gelijkmatige opname. Bekijk haar recept voor portokalopita voor die werkwijze.

Ingrediënten voor 8 tot 10 stukken

  • 250 g filodeeg, ontdooid als het uit de vriezer komt
  • 2 middelgrote sinaasappels, rasp en 100 ml sap
  • 3 eieren
  • 180 g Griekse yoghurt
  • 120 ml neutrale olie
  • 150 g fijne suiker
  • 1 theelepel bakpoeder
  • 1 theelepel vanille-extract
  • Een snuf zout

Voor de siroop: 180 g suiker, 200 ml water en 100 ml sinaasappelsap. Gebruik eventueel een extra reepje sinaasappelschil voor het koken; haal die er voor het schenken uit.

Zo maak je de taart

  1. Verwarm de oven voor op 170 °C boven- en onderwarmte. Scheur of snijd het filodeeg in smalle reepjes en spreid die uit over een schone bakplaat of theedoek. Laat het ongeveer 20 tot 30 minuten drogen terwijl je de rest voorbereidt. Droger deeg mengt makkelijker door het beslag; prop de stroken niet tot een compacte bal.
  2. Doe water en suiker voor de siroop in een steelpan. Breng aan de kook en laat ongeveer 4 minuten zacht koken. Voeg het sinaasappelsap toe, haal de pan van het vuur en laat de siroop volledig afkoelen.
  3. Klop in een ruime kom de eieren met de suiker. Meng daarna yoghurt, olie, sinaasappelrasp, 100 ml sap, vanille en zout erdoor. Roer als laatste het bakpoeder erdoor tot je een glad beslag hebt.
  4. Voeg de filostroken in 3 of 4 porties toe. Schep elke portie goed om voordat de volgende erbij gaat, zodat er geen droge proppen achterblijven. Laat het mengsel 10 minuten staan.
  5. Vet een ovenschaal van ongeveer 20 bij 30 cm in. Verdeel het beslag erin en bak de taart 40 tot 45 minuten, tot de bovenkant goudbruin is en het midden stevig aanvoelt. Een prikker mag vochtig kruim meenemen, maar geen vloeibaar beslag.
  6. Haal de taart uit de oven en giet de koude siroop langzaam en gelijkmatig over de hete bovenkant. Laat minstens 2 uur afkoelen voordat je hem aansnijdt. De siroop heeft tijd nodig om tussen de deegstukjes te trekken.

Is de bovenkant al donker terwijl het midden nog zacht is, zet de schaal dan iets lager in de oven en controleer na enkele minuten opnieuw. Laat de taart niet extra lang bakken zonder te kijken: filodeeg kan aan de randen snel uitdrogen. Bewaar restjes afgedekt in de koelkast.

Loukoumades met honing en kaneel

Loukoumades zijn kleine balletjes van gerezen beslag, gefrituurd en direct afgewerkt met honing. De officiële Griekse landbouwportal publiceert een versie voor het project Greek Breakfast met onder meer melk, water, gist en bloem; daarin rijst het beslag minimaal een uur en worden de bolletjes tijdens het bakken omgedraaid. Dit recept volgt dezelfde basis, met een kleinere hoeveelheid voor thuis. De Griekse receptbeschrijving voor loukoumades noemt ook kaneel en fijngehakte walnoten als garnering.

Ingrediënten voor circa 25 tot 30 stuks

  • 250 g bloem
  • 175 ml lauwwarm water
  • 125 ml lauwwarme melk
  • 7 g droge gist
  • 1 eetlepel suiker
  • ½ theelepel zout
  • 1 eetlepel olijfolie
  • Neutrale olie om te frituren
  • 120 g honing
  • ½ theelepel kaneel
  • 40 g fijngehakte walnoten, naar wens

Zo bak je ze

  1. Roer gist en suiker door het lauwwarme water en de melk. Laat 5 minuten staan. Het mengsel hoort niet heet te zijn; te warme vloeistof kan de gistwerking verstoren.
  2. Voeg bloem, zout en olijfolie toe. Klop 2 minuten stevig met een garde of mixer tot een dik, kleverig beslag zonder grote droge klonten. Het beslag hoeft niet kneedbaar te zijn.
  3. Dek de kom af en laat het beslag op een tochtvrije plek ongeveer 60 tot 75 minuten rijzen. Het wordt luchtiger en zichtbaar groter. De exacte rijstijd hangt af van de temperatuur in je keuken; kijk daarom ook naar het beslag en niet alleen naar de klok.
  4. Verwarm een laag olie van ongeveer 5 cm in een stevige pan. Gebruik een kookthermometer en mik op circa 170 °C. Werk voorzichtig en bak eerst één proefbolletje: het moet geleidelijk goudbruin worden, niet meteen donker kleuren.
  5. Maak met twee lepels kleine porties beslag en laat ze voorzichtig in de olie glijden. Bak niet te veel tegelijk, want dan koelt de olie af. Keer de balletjes met een schuimspaan zodat ze rondom goudbruin worden; reken ongeveer 3 tot 4 minuten per portie, afhankelijk van de grootte en de pan.
  6. Laat de gebakken loukoumades kort uitlekken op keukenpapier. Verwarm de honing zachtjes in een klein pannetje, zonder hem hard te laten koken. Schenk hem over de balletjes en strooi er kaneel en eventueel walnoten over. Serveer direct.

Hete olie vraagt om extra aandacht. Gebruik een pan die niet tot de rand gevuld is, laat de olie niet onbeheerd staan en houd kinderen op afstand. Voeg geen nat beslag met waterdruppels toe aan de olie; gebruik een lepel en laat porties voorzichtig zakken. Als de buitenkant te snel bruint, verlaag dan het vuur en bak de volgende portie rustiger.

Zo kies je tussen de twee recepten

Kies portokalopita als je vooraf wilt bakken en een dessert zoekt dat in punten wordt gesneden. Het belangrijkste controlepunt is de verhouding tussen hete taart en koude siroop, plus voldoende afkoeltijd. Kies loukoumades als je ze warm wilt serveren en de laatste bereiding aan tafel of vlak voor het dessert kunt doen. Daar draait het vooral om een goed gerezen beslag, kleine porties en gelijkmatige hitte.

Voor portokalopita kan het filodeeg rechtstreeks uit de verpakking te vochtig zijn om mooi los te mengen. Laat het daarom eerst spreiden en drogen, en voeg het in delen toe. Voor loukoumades is juist een zacht beslag gewenst: voeg niet zomaar extra bloem toe omdat het plakkerig aanvoelt. Een te stijf deeg levert compactere balletjes op.

Baklava blijft een andere keuze: de herkenbare opbouw bestaat uit laagjes filodeeg en noten, terwijl portokalopita verkruimelde filostroken in een sinaasappelbeslag verwerkt. Wil je naast deze twee zoete opties ook hartige gerechten op tafel zetten, combineer ze dan met een maaltijd uit de Griekse keuken en houd het dessert eenvoudiger wanneer het hoofdgerecht al rijk is.

Veelgestelde vragen

Kan ik portokalopita een dag van tevoren maken?

Ja. Laat de taart na het bakken de siroop opnemen en volledig afkoelen voordat je de schaal afdekt en in de koelkast zet. Haal hem voor het serveren op tijd uit de koelkast, zodat de smaak niet ijskoud op tafel komt. Snijd pas nadat de siroop is ingetrokken; zo blijven de stukken beter intact.

Kan ik loukoumades zonder frituurpan maken?

Ja, een stevige pan met hoge rand werkt ook. Gebruik voldoende olie zodat de deegbolletjes vrij kunnen drijven en bak in kleine porties. Laat de pan nooit onbeheerd achter en houd water uit de buurt van hete olie. Een thermometer helpt om de temperatuur te controleren, maar bak ook op kleur: goudbruin en gaar vanbinnen.

Wat is het verschil tussen portokalopita en baklava?

Bij portokalopita wordt filodeeg in kleine stukken door een sinaasappelbeslag gemengd; na het bakken gaat er siroop overheen. Baklava bestaat doorgaans uit afzonderlijke lagen filodeeg met een notenvulling, die samen krokant worden gebakken en daarna worden gesiroopt. De smaak en structuur verschillen dus, ook al gebruiken beide desserts filodeeg en siroop.

In de rubriek Griekse keuken